Wat doet een psycholoog Arbeid en Gezondheid, de voordelen op een rij

Wat doet een psycholoog Arbeid en Gezondheid, de voordelen op een rij

Steeds vaker schakelen bedrijven een psycholoog Arbeid en Gezondheid in om werknemers met psychische klachten te begeleiden. Ze adviseren ook over de aanpak van een effectief verzuimbeleid.

Tekst: Floor van den Heuvel en Tinka van Vuuren

Psychische klachten als vermoeidheid, burn-out of overspannenheid zijn de oorzaak van meer dan een derde van de arbeidsongeschiktheid in Nederland. Deze klachten zorgen vaak voor langdurige uitval.

Voor organisaties gaat dit gepaard met hoge kosten door ziekteverzuim- en arbeidsongeschiktheidsuitkeringen, personeelsverloop, productieverlies, vervanging en extra training en scholing. Organisaties erkennen vaak weliswaar de noodzaak om iets te doen aan klachten en verzuim. maar weten niet goed waar ze moeten beginnen en welke aanpak geschikt is. Omdat gedrag een grote rol speelt in het proces rondom verzuim en re-integratie, kiest men er soms voor een arbeids- en gezondheidspsycholoog (A&G-psycholoog) in te zetten.

Preventie

De A&G-psycholoog houdt zich niet alleen bezig met individuen, maar ook met teams, afdelingen en de organisatie als geheel. Zij ontwikkelen beleid rondom psychische klachten, verzuim en re-integratie. Op organisatieniveau kan het bijvoorbeeld gaan om de invoering van een effectief verzuimbeleid of een advies over een veranderproces dat gericht is op het welbevinden van medewerkers. Op het niveau van een team of afdeling kan de A&G-psycholoog de samenwerking begeleiden of een verzuimtraining geven. En op individueel niveau kunnen medewerkers van de A&G-psycholoog bijvoorbeeld een loopbaanadvies of coaching krijgen. A&G-psychologen betrekken in hun werk niet alleen de subjectieve kant van het functioneren van mensen in organisaties, maar ook de meer objectieve kant, zoals de aard van het werk, de kenmerken van de functie en de structuur van de organisatie.

Zij proberen schade aan de gezondheid door te grote geestelijke belasting te voorkomen, bijvoorbeeld door te sleutelen aan de taakeisen, de wijze van leidinggeven of de arbeidsomstandigheden. Ook proberen zij te voorkomen dat gezondheidsproblemen verergeren, door bijvoorbeeld veteranenroosters in te voeren voor oudere medewerkers. Tenslotte bevorderen ze dat zieke medewerkers weer aan het werk gaan. Verzuimbegeleiding en het bieden van aangepast werk zijn daar goede voorbeelden van. Kortom, A&G-psychologen richten zich zowel op de preventie als de interventie in de verschillende fasen van het verzuim- en re-integratieproces.

Professionals

A&G-psychologen worden meestal ingeschakeld door andere professionals op het terrein van arbeidsomstandigheden of sociaal beleid. Zo schakelt een bedrijfsarts de A&G-psycholoog bijvoorbeeld in voor nader onderzoek en advies wanneer hij signaleert dat meerdere medewerkers van een afdeling vergelijkbare stressklachten hebben. Een bedrijfsmaatschappelijk werker verwijst een werknemer door naar een A&G-psycholoog wanneer er bijvoorbeeld bij een werknemer sprake is van een diepgaande, aan het werk gerelateerde psychische problematiek. Arbeidsdeskundigen, die zich primair richten op de mogelijkheden die een medewerker heeft om weer aan de slag te kunnen gaan, kunnen een A&G-psycholoog inschakelen voor werknemers met motivatieproblemen. De P&O-afdeling doet een beroep op de A&G-psycholoog om bijvoorbeeld de invloed van het personeelsbeleid op het gedrag van medewerkers te onderzoeken.

A&G-psychologen onderscheiden zich van al deze professionals doordat zij zich richten op de motivatie en het gedrag van mensen in organisaties. Daarbij beschikken zij over wetenschappelijk onderbouwde modellen en methodieken voor diagnose en interventie. Omdat zij zich vooral richten op het beïnvloeden van gedrag, dragen ze bij aan demedicalisering (niet de ziekte of de klacht staat centraal, maar het gedrag).

Meestal wordt een A&G-psycholoog tijdelijk ingeschakeld, waarna de organisatie het verder zelf kan oppakken. Afhankelijk van de vraag van de organisatie is de A&G-psycholoog afkomstig van een onderzoeksbureau, organisatieadviesbureau of een arbodienst. Daarnaast zijn er ook zelfstandig gevestigde A&G-psychologen.

Ook is het mogelijk om een A&G-psycholoog als vaste kracht binnen de organisatie aan te stellen, bijvoorbeeld als lid van de HR-afdeling of van de interne arbodienst.

Schrijf een reactie.