De werking van hormonen en stress bij mannen en vrouwen

De werking van hormonen en stress bij mannen en vrouwen

Tussen mannen en vrouwen bestaan wezenlijke verschillen in de werken van hormonen en hun reactie op stress. Om met stress om te kunnen gaan produceren vrouwen het hormoon oxytocine en mannen het hormoon testosteron.

De werking van Oxytocine

Oxytocine speelt een rol bij sexuele opwinding, de geboorte, borstvoeding en het smeden van een monogame emotionele band. Hiernaast wekt oxytocine sociaal gedrag op. Is er eenmaal positief sociaal contact ontstaan, dan neemt de stress af. Verhoogde niveau’s van oxytocine zouden een aanwijzing kunnen zijn voor onvoldoende positieve sociale bronnen of verbintenis.  

Oxytocine wordt ook wel knuffelhormoon genoemd, een soort natuurlijke rustbrenger, maar dit geeft de werking niet goed weer. Naarmate de oxytocinespiegels stijgen, raken vrouwen gemotiveerd positief sociaal contact te zoeken. Als dit is bereikt, voelt men zich kalm worden. Verklaring hiervoor vormen waarschijnlijk de effecten van oxytocine op twee hersencircuits met anti-stress effecten namelijk de dopamine-beloning en opioïde-endorfine.    

De effecten van oxytocine worden in hoge mate gestimuleerd door oestrogeen. Oxytocine kan ook stressverlagende effecten hebben op mannen maar testosteron bestrijdt oxytocine en vermindert het effect

De werking van Testosteron

Het hormoon testosteron, oftewel andrageen, is het belangrijkste mannelijke geslachtshormoon.

Bij acute stress kan het testosterongehalte omhoog schieten en agressiviteit veroorzaken. Chronische stress geeft een daling van het testosteronniveau. Bij alle mannen daalt in de loop van de dag  het testosteronniveau. Er is sprake van een natuurlijke cyclus, die ‘s ochtends een piek vertoont en afneemt naar mate de dag vordert. Als een man de stress van de werkdag achter zich wil laten, moet hij zich ontspannen om te kunnen herstellen en zijn testosteronniveau weer op peil te brengen.

Stress en het eind van de dag

Testosteronproducerende activiteiten op het werk kunnen het oxytocinepeil van een vrouw doen dalen. De overgang naar de thuissituatie en haar rol als partner, moeder, verzorger is hierdoor soms een lastige. Een vrouw wil na een stressvolle dag vaak haar verhaal vertellen en dat er naar haar geluisterd wordt. Als het werk van een man er op zit, wil hij het liefst ontspannen en zijn verantwoordelijkheden vergeten.

Sjoukje Okma, Hilversum Psycholoog

Schrijf een reactie.